ເອກະສານປະກອບຮຽນວຶຊາພື້ນຖານບັນຊີ

ພື້ນຖານບັນຊີ (Basic Accounting)

  1. ຊັບສິນ (Assets) ແມ່ນ ສິ່ີງທີ່ນໍາເຂົ້າມາເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ສ້າງປະໂຫຍດໃຫ້ແກ່ກິດຈະການເຊັ່ນ:
  • ອາຄານສຳນັກງານ, ພາຫະນະ,
  • ເຄື່ອງຈັກ, ສິດນຳໃຊ້ທີ່ດິນ,
  • ສິນຄ້າ, ລູກຄ້າຕິດໜີ້,
  • ເງິນຝາກທະນາຄານ, ເງິນສົດ ແລະ ອຶ່ນໆ

+ ຊັບສິນ ແບ່ງອອກເປັນ 2 ປະເພດໃຫຍ່ຄື:

  • ຊັບສິນໝູນວຽນ (Current Assets)
  • ຊັບສິນບໍ່ໝູນວຽນ (Non- Current Assets)
    • ຊັບສິນໝູນວຽນ ໝາຍເຖິງ
  • ຊັບສິນທີ່ເປັນເງິນສົດ, ລາຍການທຽບເທົ່າເງິນສົດ ແລະ ຊັບສິນ ຕ່າງໆທີ່ສາມາດປ່ຽນເປັນເງິນໄດ້ໃນຮອບໄລຍະເວລາບໍ່ເກີນ 1 ປີ ນັບແຕ່ມື້ສ້າງໃບສະຫຼຸບຊັບສົມບັດ.
  • ຊັບສິນໝູນວຽນທີ່ສຳຄັນໄດ້ແກ່: ເຄື່ອງໃນສາງ, ໜີ້ຕອງຮັບແລະຊັບສິນຄ້າທີ່ຄ້າຍຄືກັນ, ເງິນສົດ ແລະ ລາຍການທຽບເທົ່າເງິນສົດ.
  • ເຄື່ອງໃນສາງ: ປະກອບດ້ວຍ:
  • ວັດຖຸດິບ, ວັດຖຸປະກອບ ແລະ ວັດຖຸອຶ່ນໆຮັບໃຊ້ການຜະລິດ,
  • ຜົນຜະລິດພວມປຸງແຕ່ງ ຫຼື ການບໍລິການພວມດຳເນີນ, ຜະລິດຕະພັນ ຫຼື ສິນຄ້າທີ່ຢູ່ໃນການຄຸ້ມຄອງ ລວມທັງຊັບສິນທີ່ນຳມາຝາກ ຫຼື ຄ້ຳປະກັນທີ່ເປັນກຳມະສິດຂອງກິດຈະການ.
  • ໜີ້ຕ້ອງຮັບ ແລະ ຊັບສິນຄ້າຍຄືກັນ: ປະກອບດ້ວຍ:
  • ລູກໜີ້ການຄ້າ, ອາກອນທີ່ຈ່າຍເກີນ ຫຼື ສິດທິຕ້ອງໄດ້ຫັກຄືນ,
  • ບ້ວງຈ່າຍເງິນລ່ວງໜ້າ (ລັດ, ພະນັກງານ ແລະ ອົງການປະກັນສັງຄົມ),
  • ເງິນຜູ້ຖືຮຸ້ນ ຫຼື ຂາຮຸ້ນຕ້ອງຖອນເພີ່ມໃນການປະກອບທຶນ,
  • ລາຍຈ່າຍລ່ວງໜ້າ, ລາຍຮັບຕ້ອງຮັບແລະ ອຶ່ນໆ.
  • ເງິນສົດ ແລະ ລາຍການທຽບເທົ່າເງິນສົດ: ເປັນຊັບສິນທີ່ມີຄວາມຄ່ອງຕົວສູງທີ່ສຸດ ປະກອບດ້ວຍ:
  • ເງິນສົດ, ເງິນຝາກ,
  • ດອກເບ້ຍທີ່ຕ້ອງໄດ້ຮັບ ຫຼື ຕ້ອງໄດ້ຈ່າຍ,
  • ໃບຢັ້ງຢືນຊັບຝາກໝູນ, ໃບຢັ້ງຢືນການຄ້າ,
  • ຕະຫຼອດຮອດແຊັກທີ່ພວມຮຽກເກັບ ແລະ ອຶ່ນໆ..
    • ຊັບສິນບໍ່ໝູນວຽນ ໝາຍເຖິງ:
  • ຊັບສິນ ທີ່ຢູ່ໃນການຄຸ້ມຄອງກິດຈະການ ເພື່ອນຳໃຊ້ປະໂຫຍດໄລຍະຍາວຂອງການດຳເນີນທຸລະກິດ ຫຼື ເກີນກ່ວາ 1 ປີ ຂື້ນໄປ
    • ຊັບສົມບັດຄົງທີ່ບໍ່ມີຕົວຕົນ (Intangible Assets) ໝາຍເຖິງ:
  • ຊັບສິນທີ່ບໍ່ມີຮູບຮ່າງ ຊື່ງກິດຈະການອາດຊື້ ຫຼື ພັດທະນາຂື້ນເອງ ໄດ້ແກ່: ສິດນຳໃຊ້ທີ່ດິນ, ສິດທິບັດ, ລິຂະສິດ, ຄ່າສຳປະທານ, ເຄື່ອງໝາຍການຄ້າ ແລະ ອຶ່ນໆ…
  • ສິດທິບັດ (Patents): ໝາຍເຖິງ ຜົນງານການປະດິດ ແລະ ການອອກແບບຜະລິດຕະພັນໃໝ່ ທີ່ຈົດທະບຽນຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ, ໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງຈາກອົງການລັດ, ຫ້າມລຽນແບບ.
  • ລິຂະສິດ (Copyrights): ຜົນງານໃນດ້ານການປະດິດສ້າງກ່ຽວກັບ ດົນຕີ, ຮູບພາບປະຕິມາກຳ, ບົດເລື່ອງ, ບົດລະຄອນ, ການສະແດງວັນນະກຳ ແລະ ວຽກງານອຶ່ນໆໃນດ້ານສິລະປະວັນນະຄະດີ ທີ່ໄດ້ຈົດລິຂະສິດຖືກກົດໝາຍ.
  • ສຳປະທານ (concession or Franchises):​ ການດໍາເນີນທຸລະກິດກ່ຽວກັບສາລະນູປະໂພກ, ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່….
  • ເຄື່ອງໝາຍການຄ້າ (Trademarks):​ເປັນສິ່ງທີ່ອົງການຈັດຕັ້ງລັດໃຫ້ການຄຸ້ມຄອງແກ່ເຄື່ອງໝາຍ ຊຶ່ງຈະໃຊ້ກັບສິນຄ້າ ເພື່ອຄຸ້ມຄອງກ່ຽວກັບ ຊື່ສຽງຂອງຜູ້ຂື້ນທະບຽນເຄື່ອງໝາຍການຄ້ານັ້ນໆ..
  • ຊັບສົມບັດຮ້ານຄ້າ ຫຼື ຄ່ານິຍົມ (goodwill): ໝາຍເຖິງ:
  • ຊື່ສຽງຂອງກິດຈະການທີ່ຕັ້ງມາເປັນເວລາດົນນານ,
  • ມີລູກຄ້າຫຼາຍ, ມີກຳໄລສູງກ່ວາປົກກະຕິ, ຊື່ໃນການບັນຊີ ຄ່ານິຍົມໝາຍເຖິງ: ກຳໄລທີ່ສູງກວ່າອັດຕາປົກກະຕິທີ່ຕັ້ງຂື້ນເປັນຊັບສິນ
    • ຊັບສົມບັດຄົງທີ່ມີຕົວຕົນ (Tangible Assets): ປະກອບດ້ວຍ:
  • ສິ່ງຈັດວາງ ແລະ ປົວແປງທີ່ດິນ,
  • ສິ່ງປຸກສ້າງ, ສິ່ງຕິດຕັ້ງ,
  • ເຕັກນິກ-ເຄື່ອງຈັກ,
  • ອຸປະກອນ, ພາຫະນະຂົນສົ່ງ ແລະ ອຶ່ນໆ..
    • ຊັບສົມບັດຄົງທີ່ການເງິນ (Long-Term Investment):   ໝາຍເຖິງເງິນລົງທຶນໄລຍະຍາວ ທີ່ກິດຈະການມີຈຸດປະສົງຖືໄວ້ເກີນ 1 ປີ ຂື້ນໄປ
  • ຊັບສົມບັດຄົງທີ່ການເງິນ ປະກອບມີ:
  • ໃບຢັ້ງຢືນຮ່ວມປະກອບທຶນ,
  • ໜີ້ຕ້ອງຮັບທີ່ຕິດພັນກັບການຮ່ວມປະກອບທຶນໃນກຸ່ມບໍລິສັດຫຼືວິສາຫະກິດຮູ້ນສ່ວນ,
  • ໃບຢັ້ງຢືນຊັບຄົງທີ່,
  • ເງິນໃຫ້ກູ້ຢືມ ແລະ ອຶ່ນໆ.
  • ຊັບສິນໝູນວຽນອຶ່ນໆອີກໄດ້ແກ່:
  • ອາກອນເຍື້ອນຊຳລະ,
  • ຊັບສົມບັດຄົງທີ່ພວມຊື້,
  • ພວມກໍ່ສ້າງ ບໍ່ວ່າຊັບສົມບັດຄົງທີ່ມີຕົວຕົນ ແລະ ບໍ່ມີຕົວຕົນ.
  1. ໜີ້ສິນ ແມ່ນ ພັນທະທີເກີດຍ້ອນເຫດການໃນປະຈຸບັນ ຫຼື ຈາກເຫດການທາງເສດຖະກິດໃນອະດີດ ຊື່ງເຮັດໃຫ້ກິດຈະການຕ້ອງສູນເສຍຊັບພະຍາກອນທາງດ້ານເສດຖະກິດໃນອະນາຄົດແກ່ພາກສ່ວນອຶ່ນ.

+ ໜີ້ສິນມີ 2 ປະເພດຄື:

  • ໜີ້ສິນໝູນວຽນ (Current Liabilities)
  • ໜີ້ສິນບໍ່ໝູນວຽນ (Non-Current Liabilities)
    • ໜີ້ສິນໝູນວຽນ ຫຼື ໜີ້ໄລຍະສັ້ນ: ໝາຍເຖິງ: ໜີ້ທີ່ຕ້ອງຊຳລະຄືນພາຍໃນໄລຍະເວລາດຳເນີນປົກກະຕິບໍ່ເກີນ 1 ປີ ນັບແຕ່ມື້ສ້າງໃບສະຫຼຸບຊັບສົມບັດດ້ວຍຊັບສິນໝູນວຽນ ຫຼື ການສ້າງໜີ້ສູນໝູນວຽນອຶ່ນທົດແທນ.
  • ໜີ້ສິນໝູນວຽນ ປະກອບມີ:
  • ໜີ້ຕ້ອງສົ່ງໄລຍະສັ້ນ ແລະ ພາກສ່ວນໄລຍະສັ້ນຂອງໜີ້ສິນໄລຍະຍາວ:
  • ໜີ້ຕ້ອງສົ່ງໄລຍະສັ້ນແມ່ນ: ໜີ້ທີ່ພົວພັນ ກັບ ຜູ້ຖືຮຸ້ນ ຫຼື ຄູ່ສັນຍາ ຂອງການເຄື່ອນໄຫວ, ຂອງຂາຮຸ້ນເປັນຕົ້ນ.
  • ພາກສ່ວນໄລຍະສັ້ນຂອງໜີ້ສິນໄລຍະຍາວ: ແມ່ນ ສ່ວນທີ່ຕ້ອງຊຳລະໃນອະນາຄົດໃນຮອບໄລຍະເວລາບໍ່ເກີນ 1 ປີ ສ່ວນມູນຄ່າທີ່ເຫຼືອກໍ່ຍັງຮັກສາໄວ້ໃນໜີ້ສິນໄລຍະຍາວຄືເກົ່າ.
  • ຜູ້ສະໜອງ ແລະ ບັນຊີທີ່ຕິດພັນ:​ໄດ້ແກ່ເຈົ້າໜີ້ຕ່າງໆເຊັ່ນ: ເຈົ້າໜີ້ຄ່າສິນຄ້າ, ວັດຖຸດິບ ແລະ ວັດຖຸປະກອບ, ໃບຢັ້ງຢືນການຄ້າຕ້ອງຈ່າຍ, ການຈັດຊື້ຊັບສົມບັດຄົງທີ່. ນອກຈາກນັ້ນເງິນທີ່ລູກຄ້າຈ່າຍກ່ອນສ່ວນໃດສ່ວນໜຶ່ງໃນການສັ່ງຊື້ ຫຼື ໄດ້ຮັບສິນຄ້າແລ້ວ ແຕ່ໃບເກັບເງິນຍັງບໍ່ທັນມາຮອດ ກໍຖືເປັນໜີ້ໝູນວຽນເຊັ່ນກັນ.
  • ລາຍຮັບໆລ່ວງໜ້າ: ໝາຍເຖິງຈຳນວນເງິນທີ່ໄດ້ຮັບຈາກລູກຄ້າເຕັມຈຳນວນ ຫຼື ບາງສ່ວນແລ້ວ ແຕ່ສ່ວນໜຶ່ງແກ່ຍາວໄປເຖິງປີການບັນຊີໜ້າ ສ່ວນທີ່ເກີນໄປນັ້ນເອີ້ນວ່າ: ລາຍຮັບໆລ່ວງໜ້າ ຊຶ່ງບໍ່ລວມເງິນທີ່ໄດ້ຮັບກ່ອນຈາກການຂາຍສິນຄ້າ ແຕ່ເປັນລາຍຮັບອຶ່ນທີ່ຕິດພັນກັບການດຳເນີນງານເຊັ່ນ: ລາຍຮັບຄ່າເຊົ່າເປັນຕົ້ນ.
  • ໜີ້ຕ້ອງສົ່ງອຶ່ນໆ:​ແມ່ນໜີ້ໝູນວຽນອຶ່ນ ນອກຈາກໜີ້ສິນທີ່ໄດ້ກ່າວມາຂ້າງເທິງ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນໜີ້ສິນຄັງເງິນລວມ ໄດ້ແກ່ ລາຍຈ່າຍທີ່ຕິດພັນກັບການໃຫ້ນະໂຍບາຍ ແກ່ພະນັກງານຂອງກິດຈະການເຊັ່ນ: ຄ່າແຮງງານ, ເງິນເດືອນ, ເງິນບຳເນັດ ແລະ ອຶ່ນໆທີ່ຕ້ອງຈ່າຍ; ອົງການປະກັນສັງຄົມ, ສ່ວຍສາອາກອນ ຫຼື ອົງການຈັດຕັ້ງລັດ, ເງິນປັນຜົນທີ່ຕ້ອງຈ່າຍໃຫ້ຂານຮຸ້ນ, ລາຍຈ່າຍຕ້ອງຈ່າຍ ແລະ ອຶ່ນໆ..
  • ໜີ້ສິນເງິນສົດລວມ: ແມ່ນໜີ້ທີ່ເກີດຈາກການຂໍສິນເຊື່ອໄລຍະສັ້ນຈາກທະນາຄານ ຫຼື ສະຖາບັນການເງິນ ໃນຮູບແບບຂອງ ເງິນເບີກເກີນບັນຊີ ແລະ ຍັງປະກອບດ້ວຍເຖິງງແຊັກທີ່ສັ່ງຈ່າຍແລ້ວ ແຕ່ເຈົ້າໜີ້ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮຽກເກັບນຳທະນາຄານ.
    • ໜີ້ສິນບໍ່ໝູນວຽນ ຫຼື ໜີ້ໄລຍະຍາວ: ໝາຍເຖິງ: ໝີ້ທີ່ກິດຈະການຕ້ອງຊໍາລະຄືນໃນຮອບໄລຍະເວລາເກີນກວ່າ 1 ປີ ຂື້ນໄປ ນັບແຕ່ມື້ສ້າງໃບສະຫຼຸບຊັບສົມບັດ.
  • ໜີ້ສິນໝູນວຽນ ໄດ້ແກ່: ເງິນກູ້ຢືມ ແລະ ໜີ້ຕ້ອງສົ່ງການເງິນຕ່າງໆ, ເງິນແຮ, ເງິນຊ່ວຍໜູນກໍ່ສ້າງພື້ນຖານ ແລະ ອຶ່ນໆ.
  • ເງິນກູ້ຢືມ ແລະ ໜີ້ຕ້ອງສົ່ງ: ແມ່ນເງິນກູ້ຢືມຈາກສະຖາບັນການເງິນ, ພັນທະບັດ, ເງິນຄ້ຳປະກັນທີ່ໄດ້ຮັບ ຕະຫຼອດຮອດໜີ້ຕ້ອງສົ່ງທີ່ຕິດພັນກັບການຮ່ວມປະກອບທຶນ ບໍ່ວ່າຈະຢູ່ໃນກູ່ມບໍລິສັດ ຫຼື ນອກກຸ່ມເປັນຕົ້ນ.
  • ເງິນແຮ: ໝາຍເຖິງ ເງິນທີ່ກິດຈະການຕັ້ງໄວ້ເພື່ອຮັບຮອງຄວາມສ່ຽງທີ່ອາດຈະເກີດຂື້ນ ໄດ້ແກ່: ເງິນແຮເພື່ອເງິນບຳນານ ແລະ ພັນທະຄ້າຍຄືກັນ, ແຮໄວ້ເພື່ອຄວາມສ່ຽງຈາກການຄ້ຳປະກັນ ແກ່ລູກຄ້າ, ອາກອນ, ການຟື້ນຟູຊັບສົມບັດຄົງທີ່ ແລະ ອຶ່ນໆ
  • ເງິນຊ່ວຍໜູນກໍ່ສ້າງພື້ນຖານ: ໄດ້ແກ່ການຊ່ວຍໜູນປະກອບພະຫະນະ ແລະ ເງິນຊ່ວຍໜູນລົງທຶນອຶ່ນໆ..
  1. ທຶນຕົນເອງ ( Owner’s Equity)

ໝາຍເຖິງ: ຊັບສິນທັງໝົດຂອງກິດຈະການທີ່ມີ ຫຼັງຫັກໜີ້ສິນທັງໝົດທີ່ກິດຈະການສ້າງຂື້ນອອກໄປ.

+ ທຶນຕົນເອງປະກອບດ້ວຍ:

  • ທຶນຈົດທະບຽນ, ມູນຄ່າສ່ວນເພີ່ມ,
  • ຄັງສະສົມ, ຜິດດ່ຽງຈາກການຕີມູນຄ່າ (ວິສາຫະກິດ ແລະ ຜິດດ່ຽງຈາກການຕີມູນຄ່າຊັບສົມບັດຄົງທີ່ມູນຄ່າຄືນໃໝ່),

ຜົນໄດ້ຮັບສຸດທິໃນປີ ແລະ ຍອດຍົກມາ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / ປ່ຽນ )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / ປ່ຽນ )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / ປ່ຽນ )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / ປ່ຽນ )

Connecting to %s